Na prijedlog Federalnog ministarstva turizma i okoliša, Vlada Federacije Bosne i Hercegovine usvojila je na jučerašnjoj sjednici Plan upravljanja Nacionalnim parkom Una za period 2026-2035. godina. Federalna ministrica okoliša i turizma Nasiha Pozder istakla je da novi Plan prelazi sa pretežno zaštitnog na integrisani model upravljanja, koji balansira zaštitu prirode, razvoj turizma i socio-ekonomski razvoj lokalne zajednice.

U izradi Plana, Federalnom ministarstvu okoliša i turizma i Upravi JP NP Una podršku su dali domaći i međunarodni partneri WWF Adria za zaštitu prirode, USAID kroz projekat održivog turizma, te UNDP kroz SPA projekat za komponentu klimatskih promjena, te Svjetska banka.

Novi Plan donosi jačanje mjera zaštite i monitoringa, te preciznije definisane zone i režime korištenja prostora, uspostavu kontinuiranog monitoringa biodiverziteta (rijeka Una, sedrene barijere, šumski ekosistemi), kao i jasnije mjere za očuvanje strogo zaštićenih i endemskih vrsta.

U oblasti održivog turizma, uvode se jasni kapaciteti prihvata posjetilaca na najopterećenijim lokalitetima poput Štrbačkog buka, razrađene su smjernice za razvoj ekoturizma i kontrolu adrenalinskih aktivnosti (rafting, kajak, biciklizam), bolja regulacija infrastrukture radi smanjenja negativnog utjecaja na prirodne vrijednosti.

Plan je usklađen s principima EU legislative (Direktiva o staništima i Direktiva o pticama). Posebno je naglašen participativni pristup i saradnja s lokalnom zajednicom, uključujući poljoprivredu, tradicionalne proizvode i održive biznise. U Plan su također integrisani protokoli za reagovanje u slučaju poplava, požara i drugih prirodnih nepogoda.

- Prilikom usvajanja Plana, na sjednici je istaknuto da je Vlada Federacije BiH u proteklih 17 godina iz budžetskih sredstava u NP Una uložila oko 11,1 milion KM, od čega je 3,75 miliona KM realizovano prethodne tri godine što sugeriše da su budžetska izdvajanja u ovom mandatu više nego udvostručena, čime ja dat značajan finansijski podstrek, ali i da iskazuje posvećenost očuvanju i razvoju NP Una – istakli su iz Federalnog ministarstva.

Ministrica Pozder je također naglasila da je osim finansijske podrške pokrenut i proces izrade detaljne planske dokumentacije od Federalnog ministarstva prostornog uređenja, te da je osigurana finansijska podrška za geodetska snimanja od Federalne uprave za geodetske i imovinsko-pravne poslove na što se čekalo još od 2011. godine.

- Imajući na umu potrebu ulaganja u NP Una, ali istovremeno neophodnost adekvatne zaštite našeg jedinog nacionalnog parka, krajem 2024. godine Federalno ministarstvo okoliša i turizma je obezbijedilo grant Svjetske banke za zaštićena područja od oko 60.000 KM i tada su se intenzivirale aktivnosti na finalizaciji novog Plana upravljanja - poručili su iz Ministarstva.